पुणे तेथे काय उणे???

पुण्यात शिकायला येण्याआधी माझ्या पुण्याबद्द्लच्या आणि पुणेकरांबद्द्लच्या काही कल्पना होत्या. अर्थातच त्यातल्या बर्र्याचशा कल्पनांना पुणेकरांनी त्यांच्या स्वभावधर्माला जागून सुरुंग लावला.
या प्रक्रियेची काही मासलेवाईक उदाहरणे खालीलप्रमाणॆ.

संकल्पना नं. १) पुण्यातल्या सगळ्या मराठी मुलांना साहित्याची चांगली जाण असते.

एका मित्राच्या आयुष्यात घडलेला हा किस्सा. हा मित्र पुण्यनगरीत रहातो. या महाशयांचे वडिल प्रकाशनाच्या व्यवसायात असल्याने त्यांच्या घरी बय्राचदा लेखक आणी कविंचे फ़ोन येत असतात. पण याला मात्र विंग्रजी साहित्याची आणी संगिताची जास्त आवड आहे.

असाच एका दिवशी फ़ोन वाजला. कधी नव्हे ते या महाशयांनी उचलला.

"हॆलो".
"हॆलो, ******(मित्राच्या वडिलांच नाव) आहेत का?"
"कोण बोलतंय?"
"देशपांडे".
"कोण देशपांडे?"
"सुनिता देशपांडे."
"कोण सुनिता देशपांडे?"
तिकडून शांतता. कधीतरी चकक पुण्यात आपल्याला असाही प्रश्न विचारला जाईल असं त्यांच्या स्वप्नातही आलं नसेल.

"पु. ल. देशपांडेंची पत्नी."

मग इकडून शांतता. आपल्या गाढवपणाची व्याप्ती कळताच त्याने आरोळी ठोकली.

"बाबा... फ़ोन."


संकल्पना नं. २) ओळख असल्याशिवाय पुणेकर घरात घेत नाहीत

एका मित्राचं घर शोधत फ़िरत होतो. त्याच्या वडिलांकडून एक पुस्तक घ्यायचं होतं. बिल्डिंगचं नाव माहिती होतं आणि दारावर कुणाच्या नावाची पाटी आहे तेही माहिती होतं. पण flat number माहिती नव्हता. नावाच्या पाटीवरुन घर आरामात शोधू अशा (गॆर)समजुतीने मी बिल्डिंगचं गेट उघडलं.

1st floor ला गेल्यावर एका flat चं दार उघडं दिसलं. पाटी तीच होती. आत सोफ़्यावर एक आजोबा बसले होते. त्यांनी सुहास्य मुद्रेनं स्वागत केलं. मला वाटलं की असतील मित्राचे कुणीतरी काका किंवा आजोबा वगैरे. मग मीही आत सोफ़्यावर जाउन बसलो. समोर २-३ आज्या बसलेल्या होत्या. म्हणलं आता मित्राचे वडिल येतील बाहेर. मी निवांत. आज्ज्या माझ्याकडे टक लावून बघत होत्या.

काही क्षण तसेच गेले. मग आजोबांनी हसत हसत डायलॉग टाकला.

"काय आज ईकडे कुणीकडे?"

मनातल्या मनात पु.लं. ना नमस्कार करुन मी प्रश्न केला.
"काका दिसत नाहीत?"
"ते वरच्या मजल्यावर असतील."

तात्काळ मी तिथून काढता पाय घेतला. वरच्या मजल्यावर गेलो. परत दारावर तेच आडनाव. मी परत बेल वाजवली. या वेळी दार उघडल्यावर मी विचारलं

"ते हे **** कुठे रहातात?"
"वरच्या मजल्यावर."

परत एक मजला. परत दारावर तेच नाव. मात्र या वेळी मित्राचे वडिल दारातच उभे होते. माझ्या जिवात जीव आला. नंतर जेव्हा ते मला खाली सोडायला आले तेव्हा "ईकडे कुणीकडे?" वाले आजोबा दारातून आमच्याकडे चमत्कारिक नजरेने बघत होते.
नशीब रविवार संध्याकाळची वेळ होती. नाहीतर सकाळी गेलो असतो तर आजोबांनी चितळेची बाकरवडी आणी हिंदुस्तान बेकरीचं प्याटीस खाउ घातल्याशिवाय सोडलं नसतं.


संकल्पना नं. ३) पुण्यातली माणसं त्यांच्या वयाला शोभेलशी वागतात........


काही दिवसांपूर्वी यशवंतराव चव्हाण नाट्यग्रुहात शास्त्रीय संगिताच्या (गाण्याच्या) कार्यक्रमाला गेलो होतो. आम्ही तिघे मित्र सोडलो तर बाकी जवळपास सगळं पब्लिक कोथरूड मधलं. त्यातही मध्यमवयीन आणि पेन्शनर जास्त.

आमच्या मागे दोन टिपिकल पुणेरी ज्येष्ठ नागरिक (थेरडे) बसलेले होते. पडदा उघडताच त्यांची live commentry चालू झाली.

"आयला मंग्या आला बघ." (कार्यक्रमाच्या सुत्रसंचालकांचा प्रेमळ एकेरी उद्धार)
"या मंग्याला कशाला बोलावतात कुणास ठाउक!".

इकडे रिवाजाप्रमाणे आयोजकांचं नाव, गायिकेची ऒळख अशी बड्बड चालू होती संयोजकांची.
"ए गपे! आयला गाणं ऎकायला आलोय. तुझी बडबड नाही."

आता संयोजक शास्त्रिय संगीत कसं महान आहे हे पटवून द्यायच्या मागे लागले होते.
"हा , माहिती आहे. लयी शहाणा आहेस."
"हा मंग्या फ़ार शहाणपणा गाजवायला जातो. "

त्यानंतर गाणं सुरु झालं. एक राग गाउन झाल्यानंतर मध्यंतराची घोषणा करायला परत "मंग्या" स्टेजवर आला.

"च्यायला हा मंग्या विचका करतो कार्यक्रमाचा".

इकडे आम्ही प्रौढांसारखे शांतपणे गाणं ऎकत होतो आणी हे दोघे शाळकरी पोरांसारखे निवेदकाची टर उडवत होते.
स्टेजवरुन एक भाषाश्रीमंती दर्शवणारं पल्लेदार वाक्य आलं.
इकडे मागे,

"तुझ्या नानाची टांग"


एवढा वेळ धरलेला संयम सुटला आणी आम्ही खदाखदा हसत सुटलो.


पुण्यातल्या म्हातार्यांना खरंच तोड नाही!!!!